ارتحال ملکوتی عالم ربانی آیت الله بهجت که سالیان پربرکت عمر شریف شان در اکتساب علم و تقوا و ورع و خدمت به اسلام و انقلاب و حوزه‌های علمیه صرف شد مصیبتی عظیم و جانفرساست.
بی‌تردید ضایعه فقدان جانگداز این فقیه و عارف عالیمقام که به تصریح قاطبه صالحان، در ردیف ابرار و از زمره اولیاء‌الله بود، ثلمه‌ای جبران‌ناپذیر بر امت بزرگ اسلامی است.
آن بزرگوار که از برجستگان مراجع تقلید معاصر به شمار می‌رفتند معلم بزرگ اخلاق و عرفان و سرچشمه فیوضات معنوی بی پایان نیز بودند. دل نورانی و مصفای آن پارسای پرهیزگار آینه روشن و صیقل یافته الهی و کلام معطر او راهنمای اندیشه و عمل رهجویان وصالحان بود.
یکی از مهمترین نکات بارز ایشان نحوه نماز خواندنش بود، بگونه ای که گاهی عده ای با این پرسش مواجه بودند که چرا وی چنین حالاتی را بروز می دهند، درحالی که بسیاری از اهل معرفت حالات خود را بروز نمی دهند، اما این بروز برای این بود که دیگران از وی بیاموزند.
آیت الله بهجت داعی به خود نبود، از خود تعریف و تمجید نمی کرد، اگر این رفتار و حال و هوای عاشقانه آیت الله بهجت فومنی را در نماز و یا زیارت در کنار حرم مطهر حضرت معصومه می دیدیم برای این بود که دیگران یادبگیرند چگونه می توان راه معنویت را طی کرد.
درس فقه ایشان درسی بود که برغم دقت و احترام به عالمان گذشته، مملو از مطالب و نکات تازه در حول مباحث گذشتگان بود. وی نکته های تازه را به گونه ای بیان می کرد که در حاشیه مطالب گذشتگان قرار گیرد تا مبادا تعریف و تمجیدی از وی محسوب شود.
درس فقه وی در عین حال که درس علمی ، تفسیر و نوآوری و آزادی فکری بود درس اخلاق هم محسوب می شد، آیت الله بهجت همواره قبل و بعد از بحث به صورت غیر منتظره مطالب اخلاقی، اجتماعی و سیاسی را به مناسبتهای مختلف بیان می کرد، که در بسیاری مواقع آنچه مطرح می کرد پاسخی بود به سؤالات نپرسیده حاضرین در جلسه.
به طوری که همیشه و در مواقع خاص و همچنین دیدار با مسئولان کشور، توجه و تأکیدات خود را برای پرداختن به امور مهم حکومتی و مملکتی اظهار می‌داشت.
ایشان عمری با زهد و تقوی زیست و به مقامات معنوی ممتازی دست یافت و بزرگان بسیاری را در مسیر سیر و سلوک عرفانی مساعدت کرد.
این اسطوره عرفان و ایمان، خانه‌اش ملجأ و پناه بسیاری بود و پیشانی بلندش سماء و سماوات پر مهر و عطوفت الهی را به یاد می‌آورد و ذکر و درکش مایه آرامش بود.
از جمله مباحثی که ایشان در طول حیات مبارکش و از ابتدای انقلاب درباره آن تأکید داشتند، تعامل مردم با حکومت از طریق شرکت در انتخابات برای گزینش و انتخاب یک فرد اصلح برای ریاست جمهوری بود.
چنانکه وقتی مکرراً از ایشان درباره شرکت در انتخابات، سؤال شده بود، در جواب آنها فرمودند: «کسانی که بنا دارند در رأی دادن و یا انتخاب شدن، شرکت نمایند، باید متذکر باشند که کسانی حق انتخاب شدن و امین مردم با ایمان در مورد دین و دنیا بودن را دارند، که از رجال با عقل کامل کافی و ایمان کامل از شیعه اثنا عشریه و با علم به مسائل شرعیه در شخصیات و اجتماعیات و با شجاعت باشند.»
مرحوم آیت‌الله بهجت تأکید داشت انتخاب شوندگان از آنهایی باید باشند که «در اظهارات و تروک (لا یخافون فی‌الله لومه لائم) باشند و از رشوه‌ها و تخویفات و نحو آنها دور باشند.»
همچنین «رأی دهندگان نباید به این توجه کنند که تا به حال چه بود، بلکه نظر نمایند که از حال چه باید بشود و چه باید نشود.»
ایشان درباره خصوصیات منتخب هم فرمودند: «باید پرهیزگار و خداترس باشند، اراده خدای تعالی را بر همه چیز ترجیح بدهند؛ اگر فاقد بعض صفات باشند، اهل ائتمان نیستند و رأی دادن برای فاقدها بی‌اثر است، بلکه جایز هم نیست، مشکوک هم، متروک است.»
این عالم عالیقدر همچنین به این نکته اشاره کردند: هم رأی دهندگان و هم کسانی که به آنها رأی داده می‌شود، خدای عظیم را ناظر به تمام خصوصیات بدانند.
به فرموده مرجع فقید و عالیقدر شیعیان، بر رأی دهندگان و هم کاندیداهایی که قرار است به آنها رأی داده شود، «واجب می‌شود که اگر بدانند یا احتمال بدهند که فاقد بعضی از آنها هستند، خودداری کنند.»
ایشان از روش‌های سایر کشورهای غیراسلامی در نحوه برگزاری انتخابات نیز آگاهی کامل داشته و در این زمینه اظهار داشت: ملاحظه نمایید دول کفر را چگونه انتخاب می‌نمایند و انتخاب می‌شوند، چه کسانی انتخاب می‌شوند، از چه راه‌هایی انتخاب می‌شوند، چه آرائی در مجلس‌های خودشان اظهار می‌کنند و دولت‌های آنها چه عملیاتی بر طبق قانون مملکت و بر خلاف قانون عقل و دین، حتی ادیان منسوخه آنها، انجام می‌دهند که فساد و افساد آنها بر همه عقلای دنیا آشکار است.
ایشان در این زمینه این شیوه سیاسی در کشورهای غربی را براساس عقل و دین منسوخ می‌دانستند: «مخالفت نمایید با چگونگی کارهای آنها و چگونگی وسائل و اسباب و مسببات آنها، که مطابقت با هیچ دین اصل دار و هیچ قانون عقل پسند، ندارند.»